Een tweedehands auto met automaat is comfortabel, maar niet elke automaat is hetzelfde. Op deze pagina leest u welke soorten er zijn, waar u bij een gebruikt exemplaar op controleert en wat het onderhoud vraagt.
Het aandeel automaten in Nederland groeit elk jaar, en niet alleen omdat mensen luier worden. In de file tussen Rotterdam en Delft is koppelen vermoeiend werk, veel bestuurders rijden een hybride of elektrische auto waarin een handbak simpelweg niet bestaat, en wie met een pijnlijke knie of heup rijdt, merkt het verschil onmiddellijk. Het gevolg is dat een tweedehands auto met automaat goed verkoopt en dat er ook meer van in de handel zijn dan tien jaar geleden.
Maar "automaat" is geen enkel product. Onder die ene term zitten vier of vijf heel verschillende technieken, met elk hun eigen sterke punten, hun eigen zwakke plekken en hun eigen onderhoud. Weet u welke automaat er in de auto zit die u wilt kopen, dan weet u ook waar u tijdens de proefrit op moet letten en wat u over vijf jaar kunt verwachten. Onze algemene punten bij het kopen van een gebruikte auto staan op occasion kopen: waar op letten; deze pagina gaat specifiek over de transmissie.
Dit is de automaat die de meeste mensen in gedachten hebben: schakelen gaat via een hydraulische koppelomvormer en een set planetaire tandwielen, vaak met zes tot tien versnellingen. Hij schakelt zacht en is over het algemeen robuust, mits de olie op tijd wordt verwisseld. Juist daar gaat het vaak mis: bij veel merken staat deze automaat als "onderhoudsvrij" of "gevuld voor de levensduur" in het boekje, terwijl de olie in de praktijk wel veroudert, vooral bij veel stadsverkeer, korte ritten of trekken van een aanhanger. Verversen kan de levensduur aanzienlijk verlengen; hoe dat bij ons gaat, leest u bij automaat spoelen.
Onder namen als DSG, S tronic, DCT of PowerShift schakelt deze automaat met twee koppelingen die om en om werken. Hij schakelt snel en is zuinig, maar hij is gevoeliger voor zwaar stadsgebruik dan een koppelomvormer, en de droge varianten zijn kwetsbaarder dan de natte. Bij deze bak is de geschiedenis van het onderhoud belangrijk: is de olie van de bak en, bij de natte uitvoering, van de koppelingen op interval verwisseld, en is de mechatronica ooit aangepakt. Een schokkende of aarzelende bak bij lage snelheid is bij dit type een serieus signaal, geen eigenaardigheid. Bij de Volkswagen-groep zien we regelmatig een specifieke melding rond de keuzehendel; die hebben we beschreven bij storing keuzehendel Volkswagen, Skoda, Cupra en Audi.
Een CVT heeft geen vaste versnellingen maar een variabele overbrenging, meestal via een duwband tussen twee kegels. Hij is bijzonder soepel, maar het toerental beweegt anders dan u gewend bent: geeft u gas, dan loopt de motor op en blijft het toerental daar even hangen terwijl de snelheid oploopt. Dat is normaal en geen defect. Wat niet normaal is, is trillen of slippen onder belasting, bijvoorbeeld bij het optrekken tegen een helling. De olie van een CVT is merkspecifiek en moet op interval worden verwisseld; de verkeerde olie kan de bak beschadigen.
In een volhybride van Toyota of Lexus zit geen traditionele automaat, maar een planetaire set met twee elektromotoren, meestal e-CVT genoemd. Er zijn geen koppelingsplaten en geen schakelmomenten, en dat maakt het een van de betrouwbaarste oplossingen die er zijn: er gaat weinig aan stuk. De aandacht verschuift bij zo'n auto van de transmissie naar de hoogvoltaccu, en die kunnen we doormeten met een accucheck. Bij een volledig elektrische auto is er helemaal geen versnellingsbak meer, alleen een reductiekast met één verhouding: comfort van een automaat, vrijwel zonder de bijbehorende zorgen.
Begin bij de papieren. Vraag naar de onderhoudshistorie en kijk niet alleen of de beurten zijn gedaan, maar of ook de transmissie iets heeft gehad: olie verversen, een filter, een software-update van de regeleenheid. Bij een auto van acht jaar en 150.000 kilometer waaraan nooit iets aan de bak is gedaan, is dat een kostenpost die op u wacht, geen reden om af te zien van de koop maar wel een punt om mee te nemen in uw afweging. Controleer via de kentekengegevens van de RDW ook of de tellerstand logisch is en of de APK-historie klopt.
Let daarna op wat u ziet. Een automaat mag niet lekken: bruine of rode druppels onder de bak of een vochtig carter zijn een reden om door te vragen. Verbrande olie ruikt scherp en is donker in plaats van helder. En vraag of de auto ooit een aanhanger of caravan heeft getrokken; dat hoeft geen probleem te zijn, maar het belast een automaat zwaarder, vooral in combinatie met veel korte ritten.
De proefrit is bij een automaat belangrijker dan bij een handbak, omdat u het grootste deel van de techniek alleen aan zijn gedrag kunt beoordelen. Rijd minimaal een kwartier, en zorg dat de auto koud start: veel klachten zijn juist in de eerste minuten hoorbaar en verdwijnen als alles warm is. Schakel bij stilstand met de voet op de rem rustig van P naar R, naar N en naar D; dat mag een lichte schok geven, maar geen klap en geen wachttijd van seconden.
Let tijdens het rijden op vier dingen. Trekt de auto soepel op zonder dat het toerental plotseling wegloopt zonder dat de snelheid volgt? Schakelt hij op en terug zonder rukken, ook bij het uitrollen naar een kruispunt? Reageert hij als u bij 50 kilometer per uur flink gas geeft, zonder lang zoeken naar de juiste versnelling? En schakelt hij bij het optrekken tegen een helling zonder slippen? Twijfelt u, laat de auto dan nakijken voordat u koopt. Wij doen dat ook voor auto's die u elders op het oog hebt; een afspraak maakt u via afspraak werkplaats.
Een automaat die u op tijd verse olie geeft, gaat lang mee. Wij houden ons daarbij aan de voorschriften van het merk, met de olie die de fabrikant voor die specifieke bak voorschrijft; bij automaten is dat geen detail maar de kern van de zaak. Rijdt u veel in de stad, trekt u geregeld een aanhanger of staat u dagelijks in de file, dan is een kortere interval dan het boekje aangeeft verstandig. Bij ons kunt u het onderhoud van de transmissie meteen bij de beurt laten meenemen; wat er bij een beurt gebeurt, staat op onderhoudsbeurt: wat gebeurt er. Onze automaten in voorraad vindt u tussen de occasions, en overweegt u uw huidige auto in te ruilen, lees dan inruilen of verkopen. Meer achtergrond over techniek en onderhoud staat in de kennisbank.
Meestal iets, maar het verschil is kleiner dan veel mensen denken. Een handbak heeft een koppeling die op een zeker moment versleten is; een automaat heeft periodiek verse olie nodig en soms een filter. Wordt dat onderhoud gedaan, dan blijven de kosten overzienbaar. Wordt het overgeslagen, dan kan een reparatie later flink oplopen. Het verschil zit dus vooral in of het onderhoud is gedaan.
De e-CVT van een volhybride heeft het minste dat kan slijten, omdat er geen koppelingsplaten en geen schakelmomenten zijn, en een elektrische auto heeft helemaal geen versnellingsbak. Daarna komt de klassieke automaat met koppelomvormer, als de olie op tijd is verwisseld. Automaten met een dubbele koppeling zijn technisch mooi en zuinig, maar vragen meer aandacht, vooral bij overwegend stadsgebruik.
Wij adviseren het in de meeste gevallen wel, zeker bij veel stadskilometers of als er een aanhanger achter gaat. "Gevuld voor de levensduur" betekent in de praktijk de levensduur die de fabrikant voor ogen had, niet de tien of vijftien jaar die u de auto misschien wilt rijden. Laat u wel per bak adviseren: bij sommige automaten met veel kilometers en oude olie is spoelen niet zonder risico en is een gewone verversing beter.
Dat hangt af van hoe u het examen hebt gedaan. Wie het praktijkexamen in een automaat heeft afgelegd, krijgt een aantekening waardoor het rijbewijs voor personenauto's beperkt is tot automaten. Wie in een auto met handbak is afgereden, mag beide. Staat er zo'n beperking op uw rijbewijs, kijk dan bij de RDW wat er nodig is om die eraf te laten halen.
Ja. Wij kijken de auto na, lezen hem uit en rijden ermee, en u hoort van ons wat we zien en wat dat betekent voor de komende jaren. Dat kan u een dure aankoop besparen. Maak daarvoor een afspraak in de werkplaats en zorg dat de verkoper weet dat u met de auto langs een garage gaat.
Alle occasions van onze drie vestigingen, met foto’s, prijzen en de mogelijkheid om direct een proefrit te plannen.
Naar de occasions