4x4, AWD en 4WD staan voor verschillende manieren om vier wielen aan te drijven. Wat de soorten in de praktijk betekenen voor verbruik, onderhoud, banden en de aankoop van een occasion.
Vierwielaandrijving betekent dat de motor kracht naar alle vier de wielen kan brengen in plaats van naar twee. Hoe dat gebeurt, verschilt per auto, en juist dat verschil bepaalt waarvoor de auto geschikt is. In grote lijnen zijn er drie soorten.
Bij permanente vierwielaandrijving worden alle vier de wielen altijd aangedreven. Tussen de voor- en achteras zit een differentieel of een koppeling die snelheidsverschillen opvangt, want in een bocht legt elk wiel een andere weg af. Systemen die u onder namen als quattro, 4MATIC of xDrive tegenkomt, werken op dit principe. Het voordeel is voorspelbaarheid: de grip is er altijd, zonder dat er iets in hoeft te schakelen.
Bij automatisch bijschakelen rijdt de auto normaal op twee wielen, meestal de voorwielen, en worden de andere twee erbij gehaald zodra het nodig is. Een elektronisch gestuurde koppeling sluit dan binnen een fractie van een seconde, bijvoorbeeld bij optrekken op een natte helling. Dit is het meest voorkomende systeem in moderne personenauto's en SUV's, omdat het bijna altijd de zuinigheid van tweewielaandrijving combineert met grip op het moment dat het telt. Bij veel elektrische auto's gebeurt hetzelfde met een tweede elektromotor op de andere as; daar is geen aandrijfas tussen de assen meer nodig.
Bij handmatig bijschakelen kiest u zelf. Dat is de klassieke 4x4 met een verdeelbak, vaak met een extra lage gearing voor zwaar terrein. Zo'n systeem hoort op een losse ondergrond en niet op droog asfalt: omdat de assen dan star gekoppeld zijn, kunnen de snelheidsverschillen in een bocht niet weg en belast u de aandrijflijn zwaar. Een bredere technische beschrijving van de varianten vindt u in het artikel over vierwielaandrijving.
Vier aangedreven wielen kosten iets. Er zit meer techniek in de auto, die techniek weegt en er gaan meer tandwielen en lagers mee die wrijving geven. In de opgaven van fabrikanten ligt het verbruik van een uitvoering met vierwielaandrijving daarom vrijwel altijd wat hoger dan van dezelfde auto met twee aangedreven wielen. Hoeveel precies, verschilt per model; vergelijk daarvoor de officiële opgaven van de twee uitvoeringen die u op het oog heeft.
Voor het onderhoud is het belangrijkste punt dat er extra olie in de auto zit. Een tussendifferentieel, een achterdifferentieel, een verdeelbak of een koppeling met eigen oliehuishouding vraagt periodiek verversen, en dat staat in het onderhoudsschema van de fabrikant op een ander interval dan de motorolie. Dit is het punt waarop vierwielaangedreven occasions het vaakst zijn verwaarloosd, omdat het bij een gewone onderhoudsbeurt niet opvalt. Vraag er dus naar en laat het bij twijfel nakijken. Wat er bij een reguliere beurt wel gebeurt, staat op onze pagina over de onderhoudsbeurt.
Verder zijn remmen, ophanging en wiellagers bij deze auto's doorgaans zwaarder belast, simpelweg omdat de auto meer weegt. Reken daar bij uw begroting op; de delen zijn niet duurder omdat ze vierwielaandrijving hebben, maar ze zijn vaker aan de beurt.
Hier gaat het in de praktijk het vaakst mis. Een vierwielaangedreven auto wil vier banden die onderling even groot zijn, dus dezelfde maat, hetzelfde type en een vergelijkbare profieldiepte. Een band met minder profiel heeft een kleinere rolomtrek en draait dus sneller rond dan de andere. Dat verschil moet ergens worden opgenomen, en dat gebeurt in het tussendifferentieel of in de koppeling tussen de assen, die daardoor permanent aan het werk is zonder dat u er iets van merkt. Op termijn levert dat schade op die een stuk duurder is dan een set banden.
Daarom geldt bij deze auto's: bij schade of slijtage niet één band vervangen, maar minimaal per as werken en liever alle vier in één keer. Meng ook geen winterbanden met zomerbanden over de assen. Hoe u de profieldiepte zelf controleert, leest u bij het controleren van uw bandenprofiel, en wanneer wisselen aan de orde is bij het wisselen van winterbanden. Een ongelijkmatig slijtagebeeld kan ook op de uitlijning wijzen; daarover schreven wij bij uitlijnen.
Nog een praktisch punt: veel vierwielaangedreven auto's hebben geen volwaardig reservewiel, maar een smal noodwiel of alleen een reparatieset. Een noodwiel heeft een andere omtrek, dus houd u bij gebruik aan de snelheids- en afstandsbeperking die de fabrikant eraan hangt en laat de echte band snel herstellen of vervangen.
Begin bij de vraag of u het nodig heeft. Voor dagelijks gebruik op Nederlandse wegen, ook in de winter, komen de meeste bestuurders met tweewielaandrijving en goede banden prima rond. Vierwielaandrijving is zijn geld waard als u een caravan of aanhanger trekt, op een hellend of onverhard terrein woont of werkt, regelmatig in de bergen komt, of simpelweg de zekerheid bij nat en besneeuwd wegdek wilt.
Kiest u ervoor, let dan bij de proefrit op geluiden en gevoel. Een brommend geluid dat met de snelheid meeloopt, een tik bij het optrekken of een merkbaar schokken bij langzaam manoeuvreren in een bocht zijn redenen om verder te laten kijken. Controleer de vier banden op maat, type en profiel, en vraag of de olie van de differentiëlen en de verdeelbak ooit is verversd. Bij ons aanbod komen vierwielaangedreven uitvoeringen vooral voor bij Land Rover, Volvo en de Duitse merken; wat er nu staat, ziet u in de occasionvoorraad, en voor de bredere afweging rond een hoge auto schreven wij over het kopen van een tweedehands SUV. Twijfelt u over de staat van de aandrijflijn, laat de auto dan nakijken via een afspraak in de werkplaats; meer achtergrond vindt u in onze kennisbank.
AWD staat meestal voor een systeem dat zelf regelt hoeveel kracht naar welke as gaat en dat op de weg gebruikt kan worden. 4x4 wordt vooral gebruikt voor zwaarder terreinmaterieel met een verdeelbak die u zelf bijschakelt en die u op droog asfalt uit laat staan. De termen worden door fabrikanten niet strikt gelijk gebruikt, dus kijk naar de techniek die eronder zit.
Vierwielaandrijving helpt u bij optrekken, maar niet bij remmen en in bochten; dat doen uw banden. Bij lage temperaturen en sneeuw blijft de rubbersoort dus bepalend. Rijdt u 's winters in het buitenland, controleer dan de plaatselijke regels, want die eisen vaak banden met een bepaald merkteken, los van de aandrijving.
Dat is onverstandig. Een nieuwe band naast drie versleten banden draait langzamer rond en dat verschil belast de koppeling of het differentieel tussen de assen voortdurend. Vervang bij deze auto's per as, en bij groot verschil in profiel alle vier.
Meer wel, veel meer meestal niet. De extra techniek weegt en geeft wrijving, waardoor de fabrieksopgave van dezelfde auto met vier aangedreven wielen hoger uitkomt. Het exacte verschil hangt af van model, motor en systeem, dus vergelijk de officiële opgaven van de twee uitvoeringen.
Plan online een afspraak bij de vestiging bij u in de buurt: Bergschenhoek, Rotterdam-Ommoord of Delfgauw.
Afspraak maken